Heb je interesse om radioamateur te worden?
Heel wat radioamateur afdelingen, clubs, secties en verenigingen helpen je graag bij je eerste stappen in de wereld van het radioamateurisme.

Want net zoals je zonder rijbewijs niet met de auto mag rijden mag je dus zonder radioamateur licentie niet uitzenden op de internationaal vastgelegde amateurfrequenties. En net zoals een rijbewijs bestaat her radioamateur examen uit een theoretisch gedeelte met er bij horend een technisch examen die je moet afleggen bij het BIPT (Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie) te Brussel.

Er bestaan in België momenteel drie types radioamateur vergunningen

  • Het C – examen (basisvergunning, ON3 callsign)
    • Om aan dit examen deel te nemen is een attest nodig waaruit blijkt dat men geslaagd is voor een praktische test, georganiseerd door een door het BIPT erkende radioamateurvereniging.
    • bestaat uit 30 meerkeuzenvragen over de leerstof die in het handboek is opgenomen.
    • Een goed antwoord telt voor 1 punt ; een slecht antwoord of een afwezigheid van antwoord telt voor 0 punten. Om te slagen moet men 80 % van de punten behalen. 
  • Het B – examen (Novice vergunning, ON2 callsign)
    • bestaat uit 38 meerkeuzenvragen over de leerstof die in het handboek is opgenomen (20 vragen die bettrekking hebben op techniek, 10 vragen die betrekking hebben op wetgeving en 8 vragen die betrekking hebben op procedures).
    • Een goed antwoord telt voor 1 punt ; een slecht antwoord of een afwezigheid van antwoord telt voor 0 punten. Om te slagen moet men minstens 50 % van punten voor elke examenonderdeel. 
  • Het A – examen, ook HAREC vergunning genoemd (Harmonised Amateur Radio Examination Certificate)
    • bestaat uit 48 meerkeuzenvragen over de leerstof die in het handboek is opgenomen (30 vragen die bettrekking hebben op techniek, 10 vragen die betrekking hebben op wetgeving en 8 vragen die betrekking hebben op procedures).
    • Een goed antwoord telt voor 1 punt ; een slecht antwoord of een afwezigheid van antwoord telt voor 0 punten. Om te slagen moet men minstens 50 % van punten voor elke examenonderdeel. 

De ON3- basisvergunning laat je toe om op heel wat frequentiebanden (HF, VHF, UHF) actief te zijn met een beperkt vermogen en enkel vanop het Belgisch grondgebied. De Novice vergunning staat iets hogere vermogens toe en is ook erkend in enkele andere landen, terwijl je met een HAREC vergunning met nog hogere vermogens en op meer frequentiebanden ook vanuit het buitenland mag uitzenden. Heel wat amateurs starten met een basisvergunning om dan een tijdje nadien hun HAREC examen af te leggen. De Novice vergunning wordt eigenlijk niet meer aangeraden gezien het exact dezelfde leerstof betreft als voor HAREC.

Na het behalen van je zendvergunning krijg je een officiële roepnaam toegekend, ook “callsign” genoemd. Met een basisvergunning krijg je een roepnaam die met “ON3” begint, houders van een HAREC vergunning kunnen een roepnaam kiezen van “ON4” tem “ON9”. Deze roepnaam staat op je licentie en dien je dus altijd te vermelden tijdens het contact met andere amateurs. Indien je internationaal contacten legt zullen andere amateurs dus ook direct weten dat ze iemand uit Belgiê horen als ‘Oscar November’ vermeld wordt.

Het officiële examen en de vergunningen worden in België georganiseerd en uitgegeven door het BIPT (Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie). Natuurlijk dien je het examen voor te bereiden, er is een gedeelte wetgeving (wat mag en mag niet), een gedeelte technische vragen en ook een praktische proef. Om je te helpen bij die voorbereiding kun je best terecht in een lokale radioamateur club (ook sectie of afdeling genoemd). Een Novice en HAREC examen kan indien gewenst volledig voorbereid worden door zelfstudie. Voor de basisvergunning (ON3) ben je als cursist verplicht om een aantal theorielessen te volgen en een praktische proef af te leggen bij een radioamateur club. Als je geslaagd bent voor de praktische proef ontvang je een getuigschrift waarmee je je kunt inschrijven voor het examen bij het BIPT.

Wat radioamateur clubs betreft zijn er in Vlaanderen twee overkoepelende organisaties , namelijk
– UBA : koninklijke Unie van de Belgische zendAmateurs (Vlaanderen en Wallonië) => www.UBA.be
– VRA : Vlaamse RadioAmateurs (die ook zijn Waalse tegenhanger heeft) => www.VRA.be
Beiden hebben heel wat lokale afdelingen / secties verspreid over de Vlaamse provincies.

De ene sectie/afdeling is al wat actiever dan de andere. Sommigen hebben een vast (eigen) lokaal waar er regelmatig samengekomen wordt. Andere secties spitsen zich meer toe op het deelnemen aan diverse wedstrijden (contesten) die internationaal georganiseerd worden en komen dan misschien maar 1x per maand samen op een bepaalde plaats om zaken te bespreken. Niet alle secties/afdelingen organiseren opleidingen.

Het advies van Radio-Actief:

  • Met de basisvergunning (ON3) zet je eenvoudig je eerste stappen als radioamateur, zelfs zonder technische voorkennis. Je kunt meteen experimenteren op HF, VHF en UHF en de veelzijdigheid van de hobby ontdekken. De perfecte start om de wereld van radiogolven te verkennen.
  • Heb je vragen hierover?
    Er is op onze discord een rubriek ‘Hoe kan ik radioamateur worden” waar je gegarandeerd een antwoord zult krijgen.
  • Ga op bezoek een radioamateur club of afdeling.
    Neem vooraf wel even contact op met de clubverantwoordelijke om te weten wanneer de eerstvolgende bijeenkomst is en vooral om zeker te zijn dat er ook iemand is die je te woord kan staan! Vermeld zeker dat je de info gevonden hebt via “Radio-Actief, dat opent deuren 😉 ) Contactinfo is op de clubwebsite terug te vinden.
    Kijk voor een overzicht van de radioamateur secties / afdelingen in je buurt
    -> op de lijst van UBA secties (klik op de provincienaam)
    -> op VRA afdelingen (via Over Ons-> Afdelingen).
  • We hebben een overzicht gemaakt van de openingsuren van heel wat radioclubs, verenigingen, afdelingen en secties  die je HIER kunt terugvinden.
  • Aarzel niet om meerdere clubs, afdelingen of secties te bezoeken.
    Het is normaal dat je je vermoedelijk niet overal direct thuis zal voelen in deze specifieke hobby (zoals gezegd liggen de accenten omtrent de hobby niet overal gelijk). Kies voor de afdeling/club/sectie die de beste indruk nagelaten heeft (en dat is daarom niet noodzakelijk de dichtstbijzijnde…)
  • We hebben een overzicht gemaakt van de door ons gekende opleidingen.
    Sommige secties / afdelingen organiseren pas een opleiding bij voldoende interesse, vraag er gerust naar in de sectie / afdeling die je bezoekt

Wist je trouwens
-> dat radioamateurs heel veel gebruik maken van de zogenaamde Q codes?
Dit zijn afkortingen (beginnend met Q) die stammen uit de tijd dat enkele telegrafie bestond, maar intussen officieel erkend zijn door het ITU (International Telecommunication Union). Een gesprek wordt zo vb altijd een QSO genoemd (meer info op wikipedia).

-> dat radioamateurs een soort van eigen facebook hebben?
Zo kun je gemakkelijk zien wie wie is, hoe ver je je van die persoon bevindt, eventueel foto’s bekijken van zijn/haar zendinstallatie, … Ook hier komt de Q code weer boven, want de site heet QRZ.com (QRZ wil zoveel zeggen als ‘wie ben je?’ )

-> dat radioamateurs hun QSO (gesprek) ook steevast beëindigen met ’73’?
Deze cijfercode wil zoveel zeggen als ‘ best regards’ en is wereldwijd in gebruik sinds 1857(!), toen enkel met behulp van morse draadloos kon gecommuniceerd worden en vaak gebruikte termen afgekort werden om het seinen eenvoudiger en sneller te maken. (lees ook: Waarom het getal 73 het beste getal ter wereld is!)

-> Dat het een mythe is dat woord “HAM” uit HAM RADIO afkomstig zou zijn van Albert Hyman, Bob Almy en Poogie Murray, de eerste operatoren van de Harvard Radio Club in 1908. Het blijkt dus helaas een fabeltje (volgens wikipedia) want een “HAM” zou eerder verwijzen naar een slechte radio operator. Maar wat als scheldwoord begon wordt intussen als een compliment beschouwd, en de term HAM RADIO is dan ook wereldwijd heel sterk ingeburgerd.

-> dat radioamateurs regelmatig oefenen op rampscenario’s en noodsituaties?
Bij (natuur)rampen waar de infrastructuur (elektriciteit, GSM, internet,…) vaak vernield wordt is directe radiocommunicatie de enige oplossing. Radioamateurs zijn dan ook meestal de enigen die nog bereikbaar zijn, en kunnen communiceren met de rest van de wereld. In België verenigen amateurs zich sinds 2009 onder B-EARS (Belgian Emergency Amateur Radio Service) om voorbereid te zijn in geval van nood. (B-EARS is trouwens de opvolger van het Radioamateur Noodnet die opgericht was in 1962).
<< When everything else fails, ham radio to the rescue >>